Posts Tagged ‘wejścia/wyjścia’

h1

Black Friday

Grudzień 1, 2019

Black friday, black week, czarny piątek, czarny tydzień, black weekend, promocja, do 50%, do 60%, do 70%, darmowa dostawa … tak przez ostatni tydzień, w piątek a potem w weekend atakowały nas sklepy stacjonarne i internetowe. Wielu się skusiło. Jedni wybrali rzeczy potrzebne a inni mniej, kupując pod impulsem chwili.  Jedni płacili gotówką a inni wykorzystali elektroniczne formy płatności. Ci co korzystali ze sklepów internetowych pewnie użyli pośredników płatności.

Czytając publikacje na ten temat można się spotkać z pojęciem Pay-by-link (PBL), które oznacza że w momencie przejścia do płatności ze sklepu i zalogowaniu się do banku, dane przelewu są już wypełnione i wystarczy tylko zweryfikować (koniecznie!) i potwierdzić transakcję. Potem wracamy do sklepu. Jeden z pośredników udostępnił dokumentację techniczną usługi w sieci Internet. Poniższy diagram jest uogólnieniem procesów znalezionych w różnych publikacjach a odnoszących się do zasygnalizowanego procesu płatności. Działania wymagające współpracy dwóch podmiotów zostały zaznaczone na żółto (odpowiednie oznaczenie na diagramie).

black_friday_400px

W dokumentacji jednego z pośredników można znaleźć informacje o wejściach (atrybuty na wejściu) które musi zapewnić sklep aby proces się udał (są to wybrane atrybuty):

Atrybut Komentarz
id sklepu Ustalony między podmiotami
kwota transakcji na podstawie zamówienia złożonego (krok „Złóż zamówienie„) przez Klienta oraz kosztów sposobu dostawy wybranego przez Klienta, używane podczas wypełnienia formularza przelewu
waluta transakcji używane podczas wypełnienia formularza przelewu
opis transakcji określane przez sklep na bazie zamówienia, używane podczas wypełnienia formularza przelewu
adres powrotny po płatności określane przez sklep, dzięki czemu pośrednik wie gdzie wrócić w ramach kroku „Obsłuż powrót
dane osoby dokonującej płatności dane pomocnicze
dodatkowe parametry techniczne dane pomocnicze

Powrót do sklepu oznacza wyjścia (wybrane atrybuty):

Atrybut Komentarz
id sklepu Analogiczna wartość jak przy wejściu
status transakcji Informacja o tym w jakim stanie jest transakcja
flaga zakończenia Oznaczenie dla sklepu czy transakcja się zakończyła
data/czas transakcji Data/Czas wykonania transakcji
zwrotne wartości parametrów wejściowych dane pomocnicze
dodatkowe parametry techniczne dane pomocnicze

Szczegółowe dane i ich opisy można znaleźć w dokumentacji technicznej pośrednika.

Dzięki temu, że pośrednik dba o przekazanie odpowiednich danych w obydwie strony między sklepem a bankiem, korzystanie z tego procesu jest wygodne i szybkie. Wymaga wprowadzenia określonego zestawu danych po drodze, które zapewniają, że transakcja jest bezpieczna i wykonana świadomie przez Klienta. Ogromną zaletą jest to, że formularz przelewu jest wypełniony danymi zgodnymi z danymi podanymi w sklepie internetowym i wynikających z określonych parametrów zamówienia. Nie trzeba ich powtarzać w ręcznie wypełnianym przelewie, co mogłoby nieść za sobą ryzyko błędów.

Taki sposób działania bardzo ułatwia skorzystanie z promocji oferowanych w ramach dni typu black friday i podobnych. Przy korzystaniu z kilku sklepów w czasie jednego dnia Klient unika ryzyka popełnienia błędu podczas ręcznego wypełniania przelewu. Sam czas potrzebny do opłacenia zamówienia produktu lub produktów jest skrócony do minimum.

h1

Pytania o … SIPOC

Listopad 24, 2019

W książce Lean Banking” (F. Majorana, A. Morelli) można znaleźć poniższy diagram, który wskazuje „przykład kolejnych czynności , jakie muszą zostać wykonane, aby sporządzić poprawnie SIPOC”. Diagram na potrzeby wpisu został przetłumaczony oraz lekko zmodyfikowany (co widać na diagramie).

Spróbujmy odpowiedzieć na postawione pytania na bazie procesu realizacji zamówienia przy użyciu sklepu internetowego, którego przykład wykorzystuję często na blogu. Jest to proces „łatwo” dostępny dla większości użytkowników sieci Internet. Taki użytkownik ma możliwość poznania całego przebiegu procesu od jego zainicjowania aż do samego końca (otrzymania zamówionego produktu). W sytuacjach problemowych (np. brak zamówionego produktu lub inny problem), to właśnie do niego jest kierowana odpowiednia informacja z prośbą o podjęcie decyzji co dalej z procesem. Użytkownik wybierając konkretny produkt orientuje się przeważnie kto jest jego dostawcą, jaka jest jego cena na rynku oraz parametry.

sipoc_pytania_full

Odpowiedzi na pytania mogą być następujące (punkty odpowiadają numerom pytań na diagramie a odpowiedzi są poglądowe):

  1. Jest to proces realizacji zamówienia ze sklepu internetowego z dostarczeniem produktu w sposób wskazany przez Klienta. Klient płaci z zamówiony produkt w wybrany sposób (wybierając z opcji dopuszczonych przez sklep, po spełnieniu określonych warunków).
  2. Pytania odnoszą się do granic procesu. Określenie tego, gdzie zaczyna i kończy dany proces jest istotne z różnych względów. W przypadku procesu zamówienia można przyjąć, że złożenie zamówienia jest początkiem procesu a dostarczenie produktu jest jego końcem. W zależności od tego, czy Klient jest nowy lub istniejący, w trakcie tego procesu następuje rejestracja lub nie nowego użytkownika sklepu internetowego. Jednakże to, że Klient się zarejestruje nie oznacza, że złoży zamówienie – może je np. zapisać na przyszłość. Zarejestrowani użytkownicy mogą przeważnie skorzystać z większej liczby opcji oraz udogodnień jakie daje dany sklep.
  3. Output’em procesu jest:
    a. produkt dostarczony do Klienta za pomocą ustalonego sposobu dostawy oraz
    b. zaksięgowana płatność za produkt na koncie sklepu
  4. Beneficjentem output’ów są:
    3a. Klient;
    3b. Działa finansowy sklepu internetowego oraz dostawcy produktów;
  5. Od output’u:
    3a. Klient oczekuje, że produkt jest zgodny w parametrach z zamówionym produktem, że nie jest uszkodzony; jest kompletny;
    3b. Firma oczekuje, że dokonana płatność przez Klienta dotarła we właściwej wysokości na konto sklepu;
  6. Aby proces miał szansę zaistnieć to:
    a. Produkt musi być w magazynie sklepu;
    b. Dostawca produktu dysponuje możliwościami uzupełnienia produktu na zamówienie;
    c. Sklep internetowy musi być dostępny dla użytkowników (strona musi działać a serwery były w stanie obsłużyć ruch);
    d. Sklep musi obsługiwać różne formy płatności;
    e. Sklep musi mieć ustalone mechanizmy dostawy produktów;
    f. Pośrednicy uczestniczący w procesie są gotowi na przewóz produktów;
    g. Powinien istnieć określony regulamin sklepu określający prawa i obowiązki poszczególnych stron transakcji (Klienta oraz sklepu jako całości);
    h. Ceny produktów są adekwatne do produktów;
    i. Klient musi wybrać produkt, określić parametry zamówienia oraz je potwierdzić.
    Warunki zaistnienia procesu są wynikową możliwości technicznych, posiadanych zasobów oraz planowanych do osiągnięcia efektów. Input’y w ramach procesu są łączone i pozwalają na osiągnięcie output’ów – na poszczególnych krokach procesu są jego wejściami przekształcanymi w wyjścia.
  7. Dostawcą input’ów są: dział zamówień sklepu (6a), producent produktów (6b), dział techniczny wraz z wsparciem firmy hostingowej (6c-6d), dział dystrybucji (6e-6f), sklep jako całość (6g-6h) oraz Klient (6i);
  8. Input’y wskazane powyżej powinny się charakteryzować tym, że:
    a. Są dostępne w momencie czasu, w którym Klient decyduje się na złożenie zamówienia;
    b. Produkty dostępne w sklepie w zakresie parametrów są zgodne z rzeczywistością;
    c. Formy płatności oferowane przez sklep funkcjonują poprawnie i bez zakłóceń;
    d. Firmy pośredniczące działają w ramach zgodnych z regulaminem sklepu;
    Sposób ich wykorzystania oraz efekty są zgodne z regulaminem sklepu;

Powyższe odpowiedzi składają się na uogólniony przykład. Przykładając je do konkretnego procesu uległyby większym lub mniejszym zmianom. Wskazując konkretne produkty (ich rodzaj, charakter) można byłoby dodać dodatkowe wymagania/charakterystyki lub wymagania przy których proces może zaistnieć.

h1

Gdy chcesz wysłać paczkę

Maj 18, 2017

Dzwoni domofon. Pytasz kto to? Pada krótka odpowiedź: kurier. Nie przypominasz sobie czy na coś czekasz, więc wpuszczasz i weryfikujesz co to za przesyłka. Sprawdzasz i przyjmujesz paczkę lub nie. Gdy znasz nadawcę jest łatwiej i dane odbiorcy w pełni się zgadzają – przyjmujesz paczkę. W innych sytuacjach – kwestia pozostaje do wyjaśnienia. Te wyjaśnienia ułatwia dołączony do paczki list przewozowy/nalepka adresowa. Oprócz nadawcy i odbiorcy przesyłki zawiera informacje o jej wymiarach, wadze, nazwie firmy oraz dodatkowe informacje. Są one efektem procesu zlecenia wysyłki paczki. Tzw. wyjścia poszczególnych kroków.

paczka350px

Diagram przedstawia standardowy proces w takim przypadku. Przeglądając różne strony internetowe firm kurierskich można zauważyć, że na samym początku następuje pytanie o wagę i wymiary paczki, następnie miejsce dostarczenia. Paramatry te pozwalają określić cenę paczki. Jeżeli nadawca akceptuje te koszty, może podać szczegółowe dane nadawcy i odbiorcy. Czasami najpierw następuje rejestracja nadawcy, a potem reszta procesu. Bez podawania jakichkolwiek danych można wycenić paczkę i określić czy jest standardowa, czy może wymaga innych działań. Na odpowiednim etapie konieczne jest także opłacenie wysyłki.

W sytuacji, gdy zależy nam na ubezpieczeniu lub gwarancji dostarczenia paczki do określonej godziny jesteśmy zobowiązani do poniesienia wyższej opłaty, wykonania dodatkowych kroków lub zlecenia wysyłki paczki w określonych godzinach i miejscu. Elementów tych nie uwzględniłem na diagramie.

Wartość dodana w takim procesie może być tworzona przez dodatkowe udogodnienia, w tym poprzez możliwość śledzenia położenia paczki – jej wysyłki, transportu, dostarczenia, dzięki poznaniu z góry określonym identyfikatorom dla paczki.

h1

Wejścia i wyjścia w procesie

Kwiecień 13, 2011

Diagramy zaprezentowane w poprzednim wpisie – diagram procesu w BPMN oraz wizualizację myślenia systemowego – można spróbować połączyć na jednym diagramie, powstałym na bazie diagramu aktywności dla procesu biznesowego. Na poniższym diagramie zostały dodane wejścia do kroków i wyjścia z kroków (kierunek strzałek obrazuje to, czy dany obiekt jest wejściem czy wyjściem z danego kroku procesu).

Można zauważyć, że:

  • niektóre wejścia/wyjścia pasują do kwestii zobrazowanych na diagramie myślenia systemowego – np. „Akceptowalna stawka”;
  • niektóre kwestie z diagramu można potraktować jako cechę wejść/wyjść – np. „Liczba zgłoszeń” jest cechą „Listy zgłoszeń”;
  • niektóre kwestie z diagramu nie są związane z wejściami/wyjściami a bardziej są cechą charakterystyczną dla całego procesu – np. „Czas realizacji rekrutacji”;

Istotne jest to, że cechy wejść do poszczególnych kroków wpływają zarówno na realizację danego kroku, jak i całego procesu. Takimi cechami mogą być liczba zgłoszeń, jakość zgłoszeń, czas potrzebny na zapoznanie się z danym zgłoszeniem, stopień dopasowania poszczególnych zgłoszeń do opisu stanowiska pracy itd.

Świadomość takich powiązań ułatwia realizację procesu. W szczególności, gdy dany uczestnik procesu ma świadomość, że efekt (i jakość) realizacji jego zadania zostanie wykorzystany dalej w procesie, wpłynie na działania dalszych uczestników procesu. Właśnie do pokazania takich zależności w ramach procesu w kontekście produktów dla klientów wewnętrznych procesu można wykorzystać myślenie systemowe. Na analizie wejść/wyjść procesu jest oparte narzędzie SIPOC pochodzące z metodologii Six Sigma (ale o tym innym razem).